Genel Bilgiler

Konum ve Çevre

Aşıklı Höyük, Kapadokya'nın batı kesiminde, günümüz Aksaray ilinin yaklaşık 25 km. güneydoğusunda, Gülağaç ilçesine bağlı Kızılkaya Köyü sınırları içerisinde, Melendiz nehrinin kıyısında yer alır. Köyün yaklaşık 1.5 km. güneyindedir. Melendiz'in oluşturduğu Ihlara Vadisi'nin başladığı Selime'den 4.5 km. uzaklıktadır.

Yerleşme, Melendiz Irmağı'nın içinden aktığı Ihlara Vadisi'nin kuzey başlangıcında, ırmağın hemen kıyısında kurulmuştur. Höyüğün deniz seviyesinden yüksekliği 1119.45 metre, içinde yer aldığı ovadan yüksekliği ise güneyde 13.16 metre, kuzeyde 15.35 metredir. Doğu-batı yönünde 230 metre, kuzey-güney yönünde 150 metre boyutlarındaki höyüğün batısı, Melendiz Irmağı'nın sık sık yatak değiştirmesi nedeniyle aşınmıştır.

Aşıklı Höyük, güneyinde Hasandağ ve Melendiz silsilesinin çevrelediği bir çanak içinde volkanik kayaçların, özellikle tüflü arazinin oluşturduğu bir çevrede bulunmaktadır. Sınırları içinde yer aldığı Kızılkaya Köyü, kırmızı renkli riyolit kayalıkların eteklerinde, doğrudan tüf oluşumlu ana kaya üzerine kurulmuştur.

Karasal iklimin hakim olduğu bölgede ekonominin ana kaynaklarını bağcılık, şarapçılık, buğday tarımı ve hayvan besiciliği teşkil etmektedir.

Koordinatları 38° 20' 51" Kuzey - 34° 13' 33.5" Doğu

Araştırma Tarihçesi

Aşıklı Höyük ilk kez 1963 yılında Hititolog Edmund Gordon tarafından saptanmıştır.

1964-65 yıllarında Ian Todd kapsamlı yüzey toplaması, kesit çalışması ve kesitten elde ettiği örneklerle tarihlendirme çalışmaları yapmıştır. Bu çalışmalar sonucunda, höyükteki yerleşimi günümüzden 9 ya da 10 bin yıl öncesine tarihlemiştir.

Aşıklı Höyük Todd sonrası, 1980'li yılların sonunda DSİ'nin Melendiz/Uluırmak nehrinin üstüne yapılmış olan Mamasun Barajı'nın su düzeyini tarımsal sulamayı arttırmak için yükseltme kararı almasına kadar uzunca bir süre sessizliğe bürünmüştür. 1989 yılında, höyüğün su nedeniyle olası tahribatı söz konusu olunca, Prof. Dr. Ufuk Esin başkanlığında, Dr. Savaş Harmankaya'nın ikinci başkanlığında, İstanbul Üniversitesi Prehistorya Anabilim Dalı tarafından kurtarma kazılarına başlanmıştır. Kazılar, 2001-03 yılları arasında Prof. Dr. Nur Balkan Atlı başkanlığında devam etmiştir.

2000-03 yılları arasında Prof. Dr. Nur Balkan Atlı başkanlığında devam eden derinlik sondajı kazılarında, 10 bin yıllık yerleşmenin en eski tabakalarının araştırılması sürdürülmüştür.

2006 yılında Prof. Dr. Mihriban Özbaşaran ile Dr. Güneş Duru’nun başkanlığında başlayan yeni dönem kazı ve araştırma çalışmaları, 2008 yılına kadar koruma ve sergileme projelerinin oluşturulması, kazı metodolojisinin yenilenmesi ve yeni araştırma sorularını kapsayan hazırlık çalışmaları kapsamında yürütülmüştür. 2010 yılında yeniden başlayan ikinci dönem kazı ve araştırmaları, sekiz farklı ülkeden uzmanın katıldığı çok uluslu ve disiplinlerarası araştırmalarla günümüzde devam etmektedir.







Prof. Dr. Ufuk Esin